In haar nieuwe jeugdboek Impact beschrijft Mirjam Mous hoe oorlog ingrijpt in de levens van mensen. Origineel is haar verhaal niet direct, maar wel relevant.
Mous situeert haar verhaal in een fantasiewereld, met landen als Klovenië en Gaasperland. Maar de beschreven gebeurtenissen zijn realistisch, je kunt er zonder meer de actualiteit van oorlogen en nepnieuws als een van de middelen in de strijd in herkennen.
Klovenië valt buurland Gaasperland binnen, omdat dit chemische wapens zou inzetten. Iedereen in Klovenië is er dankzij propaganda vast van overtuigd dat de oorlog gerechtvaardigd is. Mous beschrijft in korte hoofdstukken afwisselend vanuit drie jongeren de gevolgen van het oorlogsgeweld en de mogelijke posities die mensen kunnen innemen.
Joas gelooft heilig in de verhalen die onder anderen zijn vader als populaire tv-presentator verspreidt via de staatszender. ‘Wij waren beter dan alle landen bij elkaar.’ Hij sluit zich aan bij een militaire jeugdbeweging. Zijn zus Zoë kiest juist de weg van het verzet en merkt dan dat de Kloveense berichtgeving erg selectief is. Via haar vriendin, nichtje van de in Gaasperland wonende Elin, sijpelen bovendien verhalen binnen over de wreedheden van Kloveense militairen. Elin merkt dat de oorlog als een splijtzwam werkt: opeens bekijken alle buren in Gaasperland haar Kloveense vader met wantrouwen: hij is de vijand.
Naarmate de oorlog vordert, hakt die steeds dieper in op de levens van de drie jongeren. Het leven dat ze kenden, bestaat niet meer. Mous beschrijft dit goed en de afwisseling in perspectief zorgt voor spanning. Tegelijkertijd blijft haar verhaal ook enigszins planmatig. Ze vinkt keurig alle mogelijke keuzes en posities aan, maar haar drie personages overtuigen niet helemaal. Joas als pispaaltje die zich door de militaire jeugdbeweging eindelijk iemand voelt, is enigszins een cliché. En zijn ommekeer komt wat al te makkelijk. De protestactie van Zoë bij een live tv-uitzending en de reactie van haar vader zijn weinig geloofwaardig; ze passen meer in de mal van een hoopvol einde dan in de realiteit in oorlogssituaties.
Impact is daarmee geen origineel verhaal. Keuzes als die van Joas zijn bijvoorbeeld indringender en overtuigender beschreven in Elke dag een druppel gif van Wilma Geldof. Maar Mous schreef wel een laagdrempelig verhaal, waarmee ze naar verwachting een brede groep lezers aanspreekt. En een verhaal over de mechanismen en impact van oorlog blijft relevant.