Wat voor held is Bestevaer?

Wat voor held is Bestevaer?

  • Waar blijft de admiraal?
  • Marte Jongbloed
  • Uitgever: Luitingh-Sijthoff
  • Jaar: 2026
  • Aantal blz.: 126

In 2026 is het 350 jaar geleden dat Michiel de Ruyter overleed. Marte Jongbloed gedenkt hem in Waar blijft de admiraal?. Bij haar valt deze zeeheld allerminst van zijn voetstuk.  

Jongbloed vertelt haar verhaal via de klassieke ongeschreven regels van een historisch jeugdboek. Zo plaatst ze een fictieve jeugdige protagonist in de buurt van een historische beroemdheid. In dit geval is dat Pieter die voor het eerst de zee opgaat, op De Zeven Provinciën van admiraal De Ruyter. Via zijn ogen kijken we naar de beroemde zeeheld. En dat is een blik vol bewondering.

Michiel de Ruyter is van een ander, minder problematisch kaliber dan bijvoorbeeld Jan Pieterszoon Coen. Toch zijn rondom deze beroemde Zeeuwse zeevaarder ook discussies. In 2025 veranderde bijvoorbeeld een basisschool in Amstelveen haar naam, omdat ze Michiel de Ruyterschool ‘niet inclusief genoeg’ vond voor deze tijd.
Jongbloed staat er in haar nawoord (‘Wat er echt gebeurde’) kort bij stil. Ze vertelt dat De Ruyter weliswaar niet zelf actief was in de slavenhandel, maar wel in dienst van de Republiek meehielp om de koloniën te beschermen.
In het verhaal zelf speelt de kwestie wel of niet fout geen enkele rol en ook trouwens niet in de lesbrief en shortcasts die Jongbloed bij dit boek ontwikkelde. De nadruk ligt op wat er precies gebeurde tijdens de geheime missie van De Ruyters vloot in 1667. We zitten midden in de Engels-Nederlandse strijd om wie er de baas over de wereldzeeën was. (Over eurocentrisme en kolonialisme gesproken…). De Nederlanders brengen de Engelsen een gevoelige slag toe door Chatham in te nemen en een Engels oorlogsschip buit te maken.

Pieter maakt dit alles vanaf de zijlijn mee. Hij ziet hoe Cornelis de Witt voortdurend in geheim overleg is met de kapitein. Hij wil daar dolgraag meer van weten en probeert hen af te luisteren. Om de lezer echt te bedienen moet Pieter natuurlijk meer in het centrum van de actie komen. Daar wringt de plot een beetje. Dat de admiraal oog heeft voor een onbeduidend scheepsmaatje en hem een belangrijke taak toebedeelt als het rondbrengen van brieven is tot daar aan toe. Maar dat Pieter over de gave beschikt om precies te weten hoe iemand zich voelt, is net over het randje van geloofwaardigheid. Dat geldt ook voor de adviezen die hij de admiraal geeft als deze twijfelt over de missie: ‘Dan moet u laten zien dat u er ook nog steeds een [een held] bent.’

Waar blijft de admiraal? is een lekker leesbaar en spannend verhaal. En het geeft een aardig inkijkje in een episode uit de vaderlandse geschiedenis. Maar het blijft jammer genoeg te veel in verhaaltechnische en historische sjablonen hangen. Eigenlijk had Bestevaer wel een iets gelaagder boek verdiend.